تبلیغات
::وبلاگ قرآنی کوثر:: - شرایط اجابت دعا از دیدگاه روایات
 
::وبلاگ قرآنی کوثر::

1- در روایت آمده كه :
امام صادق (ع) كف دستان مباركش را به سوى آسمان گشود و فرمود رَغْبت این است ، و پشت كف دستان خویش را به سوى آسمان قرار داد و فرمود: رَهْبت این است و انگشتان شریف خویش را به سمت راست و چپ حركت داد و فرمود : تَضَرُّع این است و تنها یك انگشت خود را بالا و پایین برد و فرمود : تَبَتُّل این است و دستش را در برابر صورت مباركش به سمت قبله دراز كرد و فرمود : اِبْتِهال این است. سپس فرمود : تا قطره اشك بر صورتت جارى نگشته ، ابتهال مكن.

در حدیث دیگرى از امام صادق - صلوات اللّه علیه - آمده كه :
اِسْتِكانت در دعا این است كه دعا كننده هنگام دعا ، دستانش را بر دو شانه اش قرار دهد.

یكى از احتمالاتى كه ممكن است مقصود از این اشارات باشد آن است كه : گشودن دست در حالت رَغْبَت ، به حال كسى كه به خداوند - جلّ جلاله - امید دارد و حسن ظنّش به تفضّل او بر خوف از جلالِ عظمتش فزونى دارد ، نزدیكتر است ، لذا شخص راغب همواره خواهان ایمنى است و كف دستش را مى گشاید تا احسان خداوند به آن فرو ریزد.

و شاید مقصود از حالت رَهْبَت و پشت كف دستها را به سوى آسمان نمودن ، این باشد كه بنده با زبانِ حالِ خاكسارى ، به مالك دار فنا و بقاء مى گوید كه : من جرات آن را ندارم كه كف دست هایم را به سوى تو بگشایم ، لذا از روى ذلّت و شرمندگى در پیشگاهت ، كف دستهایم را رو به زمین قرار داده ام.

و شاید مراد از حركت دادن انگشتان به راست و چپ در حالت تَضَرُّع این باشد كه شخص تضرّع كننده به شیوه زنِ فرزند مرده در هنگام مصیبتِ بیمناك ، دستانش را برگردانده و با پشت و رو نمودن و راست و چپ كردن آنها ، گریسته و نوحه سرایى مى كند.

و شاید منظور از تَبَتُّل و بالا و پایین بردن یك انگشت بر اساس ‍ معناى تَبَتُّل در لغت كه انقطاع و بریدن و گسستن است ، این باشد كه گویا شخصى كه تبتّل مى كند مى خواهد بگوید : من تنها و تنها به سوى تو منقطع گشته ام ، به خاطر اینكه تنها تو شایسته پرستش هستى و با یك انگشت و نه با همه انگشتان ، بر یگانگى و وحدانیّت خداوند سبحان اشاره مى نماید. و این مقام ارجمند و بزرگى است ، لذا بنده نباید آن را ادّعا كند ، جز هنگامى كه اشك از چشمانش جارى گردیده و بسان برده ذلیل در پیشگاه حضرت حقّ ایستاده و به جاى درخواست آمال و آرزوها و ذكر خواسته خویش توجّه تامّ به خداوند صاحب جلال و عظمت داشته باشد.

و گویا مقصود از اِبْتِهال و دراز كردن دست در برابر صورت رو به سمت قبله ، نوعى از اقسام بندگى و خاكسارى باشد.
و شاید منظور از اِسْتِكانت و گذاشتن دستها بر شانه ها، این باشد كه گویا دعا كننده با این حالت مى خواهد بگوید :
من همانند برده جنایتكار - كه با حالت اسارت و در حالى كه در بند است و او را به غلّ و زنجیر بسته و به سوى مولایش مى برند و در پیشگاهش قرار مى دهند - دستهایم را به گردنم بسته ام .

2- بجا آوردن مدح و ثناى خداوند - جلّ جلاله - پیش از درخواست حوایج

در روایتى آمده كه امام صادق (ع) فرمود :
هرگاه خواستید حاجتى از خداوند طلب نمایید ، ابتدا مدح و ثناى پروردگار را بجا آورید ، زیرا هركس ‍ حاجتى از پادشاهى بخواهد ، ابتدا نیكوترین گفتارى را توان بر آن را دارد ، آماده نموده و بیان مى كند ، پس هرگاه خواستید حاجتى از خدا بخواهید ، ابتدا خداوند را ستوده و مدح نموده و به تمام خیر و خوبى ثناى او را بگویید ...

و نیز در روایت دیگر محمّد بن مسلم مى گوید: امام صادق (ع) فرمود :
در كتاب و دست نوشت علىّ (ع) آمده است كه مدح و ستایش پیش از مسئلت و خواستن حاجت است ، پس هرگاه خواستید به درگاه خدا دعا كنید ، ابتدا ثناى او را بگویید.
وى مى گوید به حضرت عرض كردم : چگونه ثناى خدا را بگویم ؟ فرمود : مى گویى :
یا مَنْ هُوَ اءَقْرَبُ إِلَىَّ مِنْ حَبْلِ الْوَریدِ، یا مَنْ یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَ قَلْبِهِ، یا مَنْ هُوَ بِالمَنْظَرِ الاَعْلى [وَ بِالاُفُقِ المُبینِ]، یا مَنْ لَیْسَ كَمِثْلِهِ شَىْءٌ
- اى خدایى كه از رشته رگ گردن به من نزدیكترى ، اى كسى كه میان انسان و قلبش حایل مى گردى و از او به او نزدیكترى ، اى كسى كه در تماشاگاه و منظر بلند [و در افق و كرانه آشكار] قرار دارى .

و نیز در روایت دیگر معاویة بن عمّار مى گوید :
از امام صادق (ع) شنیدم كه مى فرمود : [راه دعا كردن این است] ابتدا بجا آوردن مدح و ثناى الهى ، سپس اقرار به گناهان ، آنگاه مسئلت كردن. به خدا سوگند هیچ بنده اى با وجود اصرار برگناه ، از گناه خارج نمى گردد و هیچ بنده اى از گناه در نمى آید مگر اینكه به گناه خویش اقرار و اعتراف كند.

و نیز در روایت دیگر، حلبى مى گوید : به امام صادق (ع) عرض كردم : كنیزى دارم كه از آن خوشم مى آید ، ولى هر فرزندى از آن متولّد مى شود مى میرد و اینك پسرى از آن متولّد شده كه شبها مى ترسد و مى ترسم كه او نیز زنده نماند و بمیرد.
امام صادق (ع) فرمود : چرا دعا نمى كنى ؟ در پاسى از آخر شب برخیز و وضو بگیر و حقّ تمام اعضا را در وضو كاملاً بجا آور و نماز بگزار و نیكو انجام بده و پس از نماز ستایش خدا را بكن. مبادا كه مدح و ستایش نكرده درخواست نمایى (و حضرت چند بار این جمله را تكرار فرمود و دستور داد كه ابتدا مدح و ثناى خدا را بگوید) و پس از مدح و ستایش ‍ پروردگارت ، بر پیامبر اكرم (ص) صلوات بفرست ، سپس حاجتت را بخواه ، كه برآورده خواهد شد.
آیا نشنیده اى كه رسول خدا (ص) دیدند كه مردى نماز مى خواند ، وقتى آن مرد نمازش را تمام كرد بلافاصله رو به درگاه خدا كرد و حاجتش را درخواست نمود ، پیامبر اكرم (ص ) فرمود : این بنده در انجام امر پروردگارش ‍ عجله و شتاب نمود.
و نیز بار دیگر دیدند كسى نماز مى خواند، هنگامى كه وى نمازش را تمام كرد ، ابتدا پروردگارش را ستود، و پس از مدح و ثناى پروردگار بر پیامبرش (ص) صلوات فرستاد. آنگاه پیامبر اكرم (ص) دوبار فرمود : درخواست كن كه حاجتت برآورده مى شود.

البتّه این در صورتى است كه دعا كننده در حال دعا ، امر خویش را به خداوندى كه مالك امور اوست ، واگذار ننموده و از او درخواست نكرده باشد كه هركدام از دو حالت (پنهانى و یا آشكارا دعا كردن) را كه مى خواهد در دل او قرار داده و به او افاضه كند ، وگرنه اگر به صورت كامل صفت تفویض را داشته باشد، خداوند - جلّ جلاله - هر كردار و گفتارى را كه براى او مى پسندد به او الهام مى فرماید. و این امرى است كه ما بالوجدان آن را دریافته ، و عیاناً بدان یقین و باور داریم.

3- در روایتى آمده كه حضرت ابى الحسن امام كاظم (ع) فرمود :
یك بار پنهانى دعا نمودن ، با هفتاد بار آشكار و در حضور مردم دعا نمودن برابر است.

و نیز در روایت دیگر آمده كه امام صادق (ع) فرمود :
بزرگى ثواب دعا و تسبیح گفتن بنده بین خود و خدا را ، جز خداوند - تبارك و تعالى - نمى داند.

و بالاخره در روایت دیگر، صفوان جمّال مى گوید امام صادق (ع) فرمود :
خداوند - تبارك و تعالى - این امر [یعنى ولایت ائمّة (علیهم السلام ) ] را بر اهل این گروه [یعنى شیعیان] به صورت نهانى واجب نموده و هرگز آن را به صورت آشكارا نخواهد پذیرفت.

صفوان مى گوید امام صادق (ع) فرمود : هنگامى كه روز قیامت فرا مى رسد، رضوان یعنى گنجینه دار بهشت ، مى بیند كه گروهى در بهشت هستند ولى از منظر او عبور نكرده اند و وى هنگام ورود به بهشت آنها را ندیده است] ، خطاب آنها مى گوید : شما چه كسانى هستید و از كجا وارد بهشت شدید ؟
حضرت فرمود : مى گویند : كارى با ما نداشته باش ، ما گروهى هستیم كه به صورت نهانى خدا را پرستیدیم و خداوند نیز ما را به صورت پنهانى داخل بهشت فرمود.

4- پاكیزه بودن از مظالم بندگان در حال دعا
چنانكه در روایت آمده كه امیرالمؤمنین (ع) فرمود : خداوند - تبارك و تعالى - به عیسى بن مریم (علیه السلام) وحى فرمود كه به جماعت [و یا اشراف] بنى اسرائیل بگو كه جز با قلب هایى پاكیزه و چشمان خاشع و دستهاى پاكیزه به خانه من وارد نشوند و به آنان بگو : دعاى هر كدام از شما را كه حتّى از یك نفر از مردم چیزى را به ظلم و ستم گرفته باشد ، اجابت نمى كنم.

5- معذور ندانستن ظالم در ظلم خود
زیرا در روایت آمده كه امام صادق (ع) فرمود : هركس ، ظالمى را به واسطه ظلم و ستم او معذور بداند ، خداوند شخصى را بر او مسلّط مى گرداند كه به او ظلم و ستم نماید و اگر دعا كند دعاى او مستجاب نمى گردد و خداوند به واسطه ستم كشیدنش به او پاداش نمى دهد.

6- جبّار و سركش نبودن
زیرا در روایت آمده كه امام صادق (ع) فرمود :
خداوند - تبارك و تعالى - به حضرت داود (ع) وحى نمود : به جبّاران و سركشان بگو ، مرا یاد نكنند ، زیرا هر بنده اى به یاد من باشد ، من نیز از او یاد مى كنم و اگر سركشان مرا یاد كنند ، آنان را یاد كرده و لعنتشان نموده و از رحمتم دور مى گردانم.

7- دعا با قلب پاك و نیّت صادق
زیرا در روایتى كه عمر بن یزید [یا: مزید] مى گوید از امام صادق (ع) شنیدم كه مى فرمود : مردى در بنى اسرائیل بود كه به مدّت سه سال به درگاه خداوند دعا مى كرد كه پسرى به او بدهد. وقتى دید كه خدا دعایش را مستجاب نمى فرماید، گفت : اى پروردگار من ، آیا از تو دورم و به من گوش ‍ فرا نمى دهى یا به من نزدیكى ، پس چرا جوابم نمى دهى ؟
حضرت فرمود : كسى به خواب او آمد و به او گفت : مدّت سه سال است كه با زبان بد و دشنام دهنده و قلب متكبّر و ناپاك و بدون اینكه نیّتت صادق باشد خدا را مى خوانى ، پس از اینها دست بكش تقواى الهى را در دل پیشه كن و نیّتت را نیكوگردان.
حضرت فرمود: آن مرد چنین كرد و سپس به درگاه خداوند دعا نمود و پسرى براى او متولّد شد.

8- دعا نكردن ، درباره دفع ستمى كه مثل آن را به دیگرى روا داشته باشد.
زیرا در روایتى علىّ بن سالم مى گوید از امام صادق (ع) شنیدم كه مى فرمود : خداوند - تبارك و تعالى - فرمود : به عزّت و عظمتم سوگند ، دعاى هیچ ستمدیده اى را درباره ستمى كه به او شده در حالى كه به احدى مشابه آن ستم را نموده باشد مستجاب نمى گردانم.

9- پرهیز از گناه بعد از دعا، تا مبادا گناهانش او را از نیل به آرزویش ‍ بازدارد.
چنانكه در روایت آمده كه امام باقر (ع) فرمود : همانا بنده ، حاجتى از حوایج دنیوى را از خداوند - تبارك و تعالى - درخواست مى كند و خداوند مى خواهد كه تا مدّت زمان مشخّص (نزدیك یا دور) آن حاجت را برآورد ، سپس بنده در همان زمان گناهى را مرتكب مى شود ، پس خداوند به فرشته اى كه براى برآوردن حاجت او گماشته شده مى فرماید : حاجت او را برآورده مكن و او را از آن محروم گردان زیرا او متعرّض خشم و غضب من شد و از مستحقّ محرومیّت گردید.

10- توبه از گناهان و صلاح و صدق در حال دعا
زیرا در روایتى عثمان بن عیسى به نقل از برخى از اصحاب امام صادق (ع) آورده كه به حضرت عرض كردم : دو آیه در كتاب خدا هست كه من تأویل آنها را نمى دانم.
حضرت فرمود: آن دو كدامند ؟
عرض كردم : فرمایش خداوند متعال كه مى فرماید : اءُدْعُونى ، اءَسْتَجِبْ لَكُمْ (غافر ، آیه 60)
مرا بخوانید، تا [دعایتان را] براى شما اجابت كنم.
و من دعا مى كنم و مستجاب نمى گردد.
حضرت فرمود : آیا مقصودت این است كه خداوند - تبارك و تعالى - خلف وعده مى نماید ؟ عرض كردم : خیر
فرمود: آیه دیگر كدام است ؟
وى مى گوید: عرض كردم : گفتار خداوند متعال كه مى فرماید : وَما اَنْفَقْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ، وَ هُوَ خَیْرُ الرّازِقینَ. (سبا ، 39)
و هرچه انفاق كنید، خداوند عوض و جانشین آن را [به شما] برمى گرداند، و او بهترین روزى دهندگان است.
و من انفاق مى كنم و عوض و جانشین آن را نمى بینم.
حضرت فرمود: آیا منظورت این است كه خداوند خلف وعده نموده ؟
وى مى گوید: عرض كردم : خیر
فرمود: پس چه ؟ عرض كردم : نمى دانم.
فرمود: لیكن من - ان شاء اللّه تعالى - براى تو بیان مى كنم.
توجّه داشته باش اگر شما از دستورات خداوند اطاعت مى كردید و سپس دعا مى نمودید ، مسلّماً خداوند دعاى شما را مستجاب مى فرمود ، ولى مخالفت و نافرمانى خدا را مى كنید لذا دعایتان را مستجاب نمى نماید.
و امّا اینكه گفتى : انفاق مى كنید و جانشین آن را نمى بینید ، بدان كه اگر شما مال را از راه حلال به دست آورده و سپس در راه حقّ و موارد درست انفاق مى نمودید ، هیچ كس درهمى انفاق نمى كرد مگر آنكه خداوند عوض ‍ آن را به او برمى گرداند.
و اگر از سمت و سو و جهت دعا او را مى خواندید ، حتماً دعاى شما را اجابت مى نمود ، اگرچه نافرمان و گناهكار باشید.
وى مى گوید، عرض كردم : روش و جهت دعا چیست ؟
حضرت فرمود : هنگامى كه نماز واجب را بجا آوردى ، خدا را ستوده و او را به بزرگى یاد نموده و با تمام توان مدح و ثنایش را مى گویى و بر پیامبر اكرم (ص ) صلوات فرستاده و در صلوات بر او نهایت كوشش را مى نمایى و گواهى مى دهى كه حضرتش رسالت خویش را به خوبى تبلیغ نموده و بر ائمّه هدى (علیهم السلام ) درود مى فرستى.
بعد از ستایش و ثناى خداوند و صلوات بر پیامبر اكرم (ص) عطایا و نیكیهاى خداوند نسبت به خود را یادآور شده و نعمتهاى او را ذكر مى كنى ، آنگاه خدا را ستایش نموده و او را بر تمام این امور شكرگزارى مى كنى و بعد به تك تك گناهانت اعتراف نموده و به آنها و یا به هر كدام كه به یاد دارى اقرار نموده و به گناهانى كه از یادت رفته و بر تو پوشیده است به صورت اجمالى اقرار كرده و از تمامى گناهانت به درگاه خداوند توبه مى كنى و تصمیم مى گیرى كه هرگز به سوى آنها بازنگردى و با حالت پشیمانى و نیّت صادق و احساس هراس و امیدوارى ، از تمامى گناهانت طلب آمرزش مى كنى. و بخشى از گفتارت این باشد كه :

اءَللّهُمَّ، إِنّى اءَعْتَذِرُ إِلَیْكَ مِنْ ذُنُوبى ، وَ اءَسْتَغْفِرُكَ وَ اءَتُوبُ إِلَیْكَ، فَاءَعِنّى عَلى طاعَتِكَ، وَ وَفِّقْنى لِما اءَوْجَبْتَ عَلَىَّ مِنْ كُلِّ ما یُرْضیكَ، فَإِنّى لمْ اءَرَ اءَحَداً بَلَغَ شَیْئاً مِنْ طاعَتِكَ إِلاّ بِنِعْمَتِكَ عَلَیْهِ قَبْلَ طاعَتِكَ؛ فَاءَنْعِمْ عَلَىَّ بِنِعْمَةٍ اءَنالُ بِها رِضْوانَكَ وَالْجَنَّةَ.
- خداوندا، از گناهانم به درگاه تو پوزش مى خواهم ، و از تو طلب آمرزش نموده و به سوى تو توبه مى كنم ، پس مرا بر طاعت و فرمانبرى از خود یارى فرما، و بر هر عمل كه موجب خشنودى توست و بر من واجب نموده اى ، مؤفّقم گردان ، زیرا من هیچ كس را ندیده ام كه به چیزى از اطاعتت نایل شده باشد، مگر اینكه تو پیش از آن طاعت ، نعمتت را بر او ارزانى داشته اى ، پس نعمتى را بر من ارزانى دار كه به واسطه آن به خشنودى و بهشتت نایل گردم.
سپس بعد از همه اینها ، خواسته هاى خویش را مسئلت مى كنى و من امیدوارم كه - ان شاء اللّه تعالى - خداوند تو را محروم برنگرداند.

توضیح دو نكته پیرامون حدیث گذشته :

الف - توضیح فرمایش مولایمان امام صادق - صلوات اللّه علیه - كه فرمود :
اگر از جهت و سمت و سوى دعا خدا را بخوانید ، مسلّماً دعایتان را اجابت مى نماید ، اگر چه گناهكار باشید ، این است كه هرگاه بنده در حالى كه گناهكار است ، خداوند - جلّ جلاله - را بخواند ، خداوند دعاى او را استجابت مى كند ؛ ولى استجابت دعایش به تاخیر مى افتد؛ زیرا از سویى خداوند - جلّ جلاله - از بنده اش مى خواهد كه توبه نموده و گناهان را ترك كند و از سوى دیگر بنده مطالبى را با دعا از خدا درخواست مى نماید. و وقتى امر چنین باشد خداوند - جلّ جلاله - با زبان حال به بنده مى گوید : من از تو چیزى را كه حقّ من است - یعنى توبه - را مطالبه مى نمایم و تو با دعا چیزى را كه حقّ تو نیست از من درخواست مى كنى ، پس وقتى تو چیزى را كه من از تو مى خواهم و حقّ من است ، به من نمى دهى ، چگونه تعجّب مى كنى كه من در برابر كیفر خوددارى كردن تو از دادن آنچه كه من از تو درخواست نمودم ، از دادن چیزى كه تو از من مى خواهى و حقّ تو نیست خوددارى كنم ؟!

ب- توضیح گفتار امام صادق (ع) پیرامون فرمایش خداوند - جلّ جلاله - كه فرمود :
اگر روزى را از راه حلال به دست آورده و در راه حقّ و موارد درست انفاق مى نمودید ، خداوند عوض آن را به شما برمى گرداند.
آن است كه اگر بنده چیزى را براى هواى نَفْس خویش ‍ كسب كند و خرج كند و نیّتش از این كسب و هزینه كردن معامله با خداوند - جلّ جلاله - و امتثال امر او نباشد ، گویى كه اراده خداوند - جلّ جلاله - و حكمت او را در تدبیر بندگان و مخلوقات بركنار نگاشته پس چگونه عوض انفاق او بر عهده خداوند - جلّ جلاله - باشد؟ زیرا تنها در صورتى ضمانت آن بر عهده خداوند - جلّ جلاله - خواهد بود كه بنده به خاطر امتثال امر الهى كسب نموده و به امر خدا در طاعت او انفاق كند.

11- حضور قلب و تمایل نداشتن به دنیا
زیرا در روایتى آمده كه :
حضرت موسى (ع ) بر روستایى از روستاهاى بنى اسرائیل مى گذشت ، دید كه توانگران آنان در حالى كه لباسهایى بافته شده از مو پوشیده و خاك بر سرشان مى ریزند و بپا ایستاده اند و به درگاه پروردگار اشك بر گونه هایشان جارى است ، از روى ترحّم و دلسوزى برایشان گریست و به درگاه پروردگار عرض كرد :
اى معبود من ، اینان بنى اسرائیل هستند كه بسان كبوتر سخت مى گریند و ناله سر مى دهند و همچون گرگ زوزه مى كشند و همانند سگ عوعو مى كنند.
خداوند به او وحى فرمود كه : چرا چنین مى كنند؟ آیا به خاطر اینكه گنجینه من تمام شده است یا اینكه داراییها و عنایاتم اندك شده یا من مهربانترین مهربانها نیستم ؟ لیكن به اطّلاع آنان برسان كه من به آنچه كه در دلهایشان است آگاهم ، آنان مرا مى خوانند در حالى كه دلهایشان از من غائب و به دنیا مایل است.

12- عدم غفلت و اشتغال نداشتن به امور بیهوده
زیرا در حدیث آمده كه پیامبر اكرم (ص) فرمود : در حالى كه به اجابت دعا یقین دارید دعا كنید و بدانید كه خداوند هرگز دعاى كسى را كه قلبش ‍ غافل و مشغول به لهو و امور بیهوده باشد مستجاب نمى فرماید.

13- ترك نكردن امر به معروف و نهى از منكر
زیرا در روایت آمده كه پیامبر اكرم (ص) فرمود : بى گمان یا امر به معروف و نهى از منكر خواهید نمود و یا خداوند اشرار و بدهایتان را بر نیكانتان مسلّط خواهد نمود و در این هنگام نیكانتان دعا خواهند نمود ولى دعاى آنان مستجاب نخواهد شد.

14- نفرین نكردن بر دوست
زیرا در حدیث آمده كه رسول خدا (ص) فرمود : از خدا خواستم كه نفرینِ دوست بر دوست خویش را مستجاب نگرداند.

15- پاكیزگى خوراك و پرهیز از حرام خورى
زیرا روایت شده كه امام صادق (ع) فرمود : هرگاه كسى از شما خواست كه دعایش مستجاب شود ، كسب خویش را پاكیزه نموده و از مظالم مردم خارج شود و براستى كه دعاى بنده اى كه در شكمش مال حرام است یا در نزد او مظلمه اى براى احدى از بندگان خدا است به سوى خدا بالا نمى رود و مستجاب نمى گردد.
و نیز در روایتى آمده پیامبر اكرم (ص) فرمود : هرگاه خوراك دعا كننده حرام باشد و غذاى حرام مصرف كند ، كى دعاى او مستجاب مى گردد؟!

16- داشتن انگشترى نقره با نگین فیروزه
زیرا در حدیث آمده كه امام صادق (ع) فرمود : رسول خدا (ص) فرمود خداوند سبحان فرمود : به راستى كه من شرم دارم دست بنده اى را كه در آن انگشترى فیروزه است و به سوى آسمان بلند كرده نومید برگردانم.

17- داشتن انگشترى عقیق
روایت شده كه امام صادق (ع) فرمود : هیچ كف دستى محبوبتر از كف دستى كه در آن انگشترى عقیق باشد، به سوى خداوند - عزّوجلّ - بلند نشده است.

18- دعا نكردن پیرامون قطع ارتباط با خویشاوندى كه قطع آن جایز نیست.
زیرا در اعمال شب نیمه شعبان و غیر آن روایت و ارادت كه : دعا در آن شب مستجاب مى شود، مگر دعاى كسى كه قطع ارتباط با خویشاوندان خود نموده ، و یا درباره آن دعا نماید.

19- در نظر داشتن مقصود خداوند - جلّ جلاله - از دعا و مقدّم داشتن آن بر خواست خود.
به عنوان مثال : وقتى بیمار شد، مقصودش از دعا كردن براى تندرستى اش ، صرف زنده ماندن براى خواسته هاى نفسانى زودگذر و دنیایى كه او را از آخرتش بازمى دارد، نباشد؛ بلكه براى این دعا كند كه بر اساس اراده خداوند - جلّ جلاله - كه همان طاعت و عبادت اوست ، زنده بماند.

و مثال دیگر اینكه : وقتى فرزند و یا كسى كه در نزد او عزیز است بیمار شد، دعا كردنش براى تندرستى آنان ، به خاطر میل نفسانى خود به زنده ماندن آنان در امورى كه به مصلحت آنهاست ، یا لذّت و شیرین كامى خود یا براى اینكه مبادا كسى به او شماتت كند و مقاصدى از این قبیل نباشد، بلكه دعایش براى تندرستى آنان بدین منظور باشد كه ایشان بر اساس ‍ طاعت و اراده و نظام حكمت خداوند - جلّ جلاله - پایدار و زنده باشند.

ناگفته نماند كه : ممكن است براى برخى به محض اطّلاع از شرایط اجابت دعا كه یادآور شدیم ، زود حالت یاس دست دهد یا بر بعضى از این روایات طعن و خرده بگیرند.
پس توجّه داشته باش كه اینها همگى شرایطِ دعایى است كه :
الف - مسلّماً مستجاب مى شود.
ب - یا بزودى مستجاب شده و ثمره مى دهد.
ج - یا درست همان چیزى كه درخواست مى شود و نه عوض آن ، حاصل مى شود.
د - یا تنها كسى كه حاجت بسیار دارد، نیازمند این همه احتیاط كارى است.
ه‍ - یا توجیه هاى دیگر از این قبیل كه سازگار با تصدیق این روایات باشد.
وگرنه مسلّماً مى دانیم كه خداوند متعال دعاى ابلیس را با وجود اصرار بر گناه و نیز دعاى افراد بسیارى را كه هنگام دعا كردن تمام این شروط را نداشته اند اجابت فرموده است.

{مناجات : مومنین و شیعیان واقعی باید این شرایط را به جا بیاورند ، زیرا همان طور که پاداش آنها سنگین تر است ، خداوند این سختگیری در اجابت را از روی لطف و مرحمت بر آنها روا کرده تا بیشتر در طاعت خدا باشند ، و ظالمین و گناهکارانی که بعضا دعای آنها مستجاب می شود ، این به دلیل جایگاه خاص آنها نیست ! چه اینکه خدا در قرآن وعده داده که به هر کس چیزی را که واقعا به آن مایل است را عطا خواهد نمود ، و چون دنیا دوستان ، واقعا مشتاق دنیا هستند ، بنابراین خداوند همواره دنیا را به آنها عطا می کند.
از طرفی خداوند همواره بر عده ایی که اراده مکر نموده است ، همواره نعمت می دهد و خواسته های آنان را برآورده می سازد تا آن ها دچار غفلت و خودخواهی تکبر شوند و بر عذاب خود بیفزایند.
و بسیاری از دلایل دیگر که شاید ما از درک آن عاجزیم.}
و در هرحال ، سزاوار است كه انسان هنگام مناجات ، در تحصیل این شروط بكوشد، جهت به برآورده شدن حاجت - ان شاء اللّه تعالى . - احتیاط كارى نموده باشد.

یک توضیح از مناجات :

شاید فهم بسیاری از آداب بالا بر بعضی سنگین و حتی غیر قابل توجیه باشد ، و مثلا بگویند خداوند مهربان است و همه بندگان را دوست دارد و یا آمرزنده هست و همه را می بخشد.
اینجا باید مهر باطل بر این عقیده زد ، چون خداوند در قرآن تصریح کرده این دنیا اگر چه بازیچه است ، اما اعمال و رفتار ما حتی به اندازه دانه خردل حساب و کتاب دارد و از علم خداوند دور نیست و برای خداوند تبارک و تعالی بی اهمیت نیست !
با این توصیف چگونه خداوند ممکن است ، بدون حساب و کتاب ما را با این همه غفلت ببخشد ؟
آیا معاذالله خداوند در قرآن با ما شوخی کرده است ؟!
در جایی از قرآن می فرماید ، بی گمان جهنم را پر از گناهکاران و سرکشان خواهم کرد ! آیا این شوخی است ؟

از طرفی چگونه ممکن است که خداوند دعای کسی را مستجاب کند که حق و مال مردم را می خورد ، و چه بسا اینکه این افراد حتی از به دست آوردن توفیق دعا نیز محرومند.
انسان هایی که فرمان های خداوند و دستورات او را اجرا نمی کنند ، چه طور انتظار دارند که خداوند دعای آن ها را مستجاب کند ؟ در حالی که اولی حق خداوند بر بنده است و دومی فضل و الطاف او است و حق بنده نیست ! بیایید منصفانه به مسئله بنگریم.
خداوند بارها در قرآن فرموده است ، به لهو و لعب دنیا مشغول نشوید ، و از ذکر و یاد من غفلت نکنید ، شیطان را اطاعت نکنید که او دشمن شماست ، اما آیا بندگان خدا واقعا این روش را در زندگی خود جاری کرده ایم ؟ و یا از دشمن خداوند اطاعت می کنیم ؟

اینها نه تحجر است و نه خشکی و .. اینها قانون است ، و حق خداوند بر بندگان و حساب و کتاب ، و آیاتی است که خداوند برای ما فرو فرستاده است.

منبع:مناجات



نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
سه شنبه 2 خرداد 1396 01:09 ب.ظ
Hello There. I discovered your blog the use of msn. That is an extremely smartly written article.
I'll be sure to bookmark it and return to read extra of your
helpful info. Thanks for the post. I'll certainly return.
سه شنبه 26 آبان 1388 04:06 ب.ظ
با عرض سلام و خسته نباشید،
از مطلب شما در سایت خانواده برزرگ اسلامی شمیم در قسمت وبلاگستان استفاده کردیم،
منتظر نظرات شما هستیم.
با تشکر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی