تبلیغات
::وبلاگ قرآنی کوثر:: - نگاهی به الگوی صحیح مصرف از منظر دین مبین اسلام
 
::وبلاگ قرآنی کوثر::

اكنون كه در سال اصلاح الگوی مصرف قرار داریم ضروریست تا برنامه‌ریزان كشور بجای صدور بخشنامه‌های فرمایشی غیر قابل اجرا در منابع دین مترقی اسلام تحقیق كرده و با افق قرار دادن جامعه پیشرفته مهدوی، الگوهایی را بیابند تا در جامعه‌ای كه ریشه‌های مذهبی آن از هر اهرمی قوی‌تر است این الگوها هر چه سریع‌تر به فرهنگی اسلامی تبدیل شوند كه از یك جامعه مدعی زمینه‌سازی ظهور انتظار می‌رود.

از دیدگاه بسیاری از علمای اسلام فقط دو شخص موفق می‌شوند كه بهترین نوع حكومت را كه احكام آن برخاسته و مبتنی بر آموزه های الهی است، در جامعه تشكیل دهند، این دو كسانی نیستند جز پیامبر اكرم حضرت محمد مصطفی (ص) و امام عصر حضرت بقیة‌الله الاعظم (عج).

با نگاه به تاریخ 1400ساله گذشته نیز این دیدگاه به روشنی قابل اثبات است به‌طوریكه پس از رحلت حضرت محمد(ص) انحراف در دین اسلام آغاز شد و چیزی نگذشت كه در اندك زمانی نه تنها موضوع امامت و دستاوردهای غدیر خم به باد فراموشی سپرده شد، بلكه دختر پیامبر نیز به عنوان اولین قربانی معصوم راه امامت به شهادت رسید.

حتی موضوع بدینجا هم ختم نیافت و علاوه بر ظلم‌های رفته به امام علی و امام حسن (ع) در دهه ششم هجری انحطاط در جامعه كار را به جایی رساند كه لشگر منتسب به اسلام اباعبدالله الحسین (ع) را بنام خروج از اسلام در كربلا با 72 یارش چنان به شهادت رساند كه تا ابد نظیر مظلومیت آن واقعه قابل تكرار نیست.

تأمل در این مصیبت‌ها به روشنی اثبات می‌كند كه حتی نزدیك‌ترین حكومت‌ها به دوران نبوت پیامبر اكرم نیز از اجرای قوانین الهی یا ناتوان بودند و یا سرباز زدند، چراكه در گام نخست برخی از اساسی‌ترین احكام الهی را نادیده گرفته یا تحریف كردند كه موضوع امامت و ولایت از مهم‌ترین آنهاست.

با این نگاه وقتی به تاریخ نظر كنیم در می‌یابیم كه انحراف نه تنها در طول دوران ائمه معصوم (ع) كم نشد، بلكه با عمیق‌تر شدن مطامع حاكمان زور و زر مسلط به دنیای اسلام انحرافات به شهادت 11 معصوم انجامید و در نهایت تقدیر الهی را در امام دوازدهم بر غیبت و انتظار قرار داد تا جامعه بشری در اعمال و رفتار خود برای نیل به جامعه فاضله بنگرد و نیز زمین از بقیة الله خالی نباشد.

حال اگر این دیدگاه را بپذیریم كه فقط پیامبر اكرم (ص) و حضرت حجت(عج) موفق به برپا كردن حكومت عدل الهی مبتنی بر آموزه‌های وحیانی می‌شوند باید سایر حكومت‌ها را در دو قالب دیگر دسته‌بندی كنیم.

دسته اول حكومت‌هایی هستند كه خود را اسلامی می‌خوانند و بر پایه دریافت‌های خود از دین اسلام به وضع قوانین پرداخته و باری به هر جهت و بنام اسلام بر مسلمانان حكم می‌رانند كه تاریخ اسلام این نوع حكومت‌ها را فراوان دیده است.

دسته دوم نیز حكومت‌هایی هستند كه الگوی حكومتی خود را شیوه حكمرانی پیامبر و سیره نبوی و منابع منتسب به ائمه معرفی كرده و افق نگاهشان در ترسیم قوانین و حركت رو به تعالی جامعه را جامعه مهدی موعود دانسته و خود را جامعه منتظر و زمینه‌ساز ظهور معرفی می‌كنند و كلیه امور را در بینابین جامعه نبوی و جامعه آرمانی مهدوی مدیریت می‌كنند و سعی دارند نیم‌نگاهی هم به پیرامون خود داشته و پیشرفت‌های سایر ملل را در نوع مثبتش مد نظر قرار دهند.

به اذعان علمای معاصر، انقلاب اسلامی ایران جزء دسته دوم از این تقسیم‌بندی است، چراكه بنیانگذار آن حتی بسیار پیش‌تر از پیروزی انقلاب در اعلامیه‌های بیشمار و سخنرانی‌های گوناگون مسیر حركت انقلاب اسلامی را اتصال به حكومت عدل‌گستر مهدوی اعلام و ترسیم كرده است.

و پس از پیروزی انقلاب نیر مدام بر این راهبرد پای فشرده و طراحی قوانین و ساختار حكومت را برپایه همین تدبیر در قالب جمهوری اسلامی خواستار شده است كه این امر در سه دهه گذشته نیز در راستای این برنامه راهبردی ادامه پیدا كرده است.

اكنون با این مقدمه به این نتیجه می‌رسیم كه به موازات فراموشی و غفلت از بسیاری از اصول و احكام اسلامی در سده‌های گذشته موضوع مهم چگونگی مصرف نعمات خدادادی نیز مورد غفلت قرار گرفته است و فرامین الهی نیز در این زمینه كمرنگ شده‌اند.

حال اگر بخواهیم در جامعه كنونی یكی از این احكام فراموش شده را دوباره احیا كنیم باز فرصتی به اندازه تاریخ وقوعش را نیازمندیم، چراكه باید یك فرهنگ عوض شود و كار تبدیل یا تعویض و یا ارتقای یك فرهنگ صد البته كار یكسال و دوسال نیست.

رهبر انقلاب اسلامی ایران با درك این واقعیت كه هم اینك موضوع مصرف نعمات خداوندی در مرحله‌ای از خروج از الگوهای اسلامی و احیاناً بحران مصرف روبروست، سال‌جاری را به عنوان سال اصلاح الگوی مصرف نامیدند تا در این سال به این موضوع نگاه جدی‌تری انداخته شود.

با تدبر در نوع تقسیم‌بندی‌ای كه از نظر گذشت باید به ناچار در حكومت مدعی به انتساب در گروه دوم به دنبال باز تعریفی از مصرف و استخراج مجدد الگوهای آن از منابع اسلام باشیم.

در این راستا منابع اسلامی شامل قرآن كریم، سیره نبوی و علوی و احادیث ائمه معصومین(ع) به عنوان سرفصل‌هایی برای استخراج الگوهای مصرف باید مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرند.

البته این نباید بدان معنی باشد كه به صورت سطحی نگرانه به موضوع نگاه شود و احیاناً با تحجر و سقوط در عقب ماندگی به دین مترقی اسلام ضربه زده شود، بلكه باید با انطباق احكام نبوی و فرامین ائمه و نیز رجوع به مفاهیم و راهكارهای متعالی قرآن كریم شیوه‌های صحیح و نوین برای جامعه استخراج كنیم و در عین حال نیز افق نگاهمان به نقطه تعالی و پیشرفته بشر كه جامعه آرمانی مهدویست نیز باشد و تمامی برنامه‌هایمان در توازن با این افق استخراج و طرح‌ریزی شوند كه در این صورت توفیق حقیقی را به همراه خواهد داشت.

در اینجا به چند نمونه از دستورات اسلامی مرتبط با الگوی صحیح مصرف كه از همین منابع پیش گفته استخراج شده می‌پردازیم.

قرآن كریم در وجوه مختلف و دفعات قابل تأملی به موضوع اسراف و تبذیر پرداخته و در سوره اعراف آیه 31 می‌فرماید: یَا بَنِی آدَمَ خُذُواْ زِینَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ ﴿۳۱﴾

اى فرزندان آدم جامه خود را در هر نمازى برگیرید و بخورید و بیاشامید و[لى] زیاده‏روى مكنید كه او اسراف‌كاران را دوست نمى‏دارد.

و یا در سوره اسراء در آیات 26 و 27 می‌فرماید: وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِینَ وَابْنَ السَّبِیلِ وَلاَ تُبَذِّرْ تَبْذِیرًا ﴿۲۶﴾ و حق خویشاوند را به او بده و مستمند و در راه‏مانده را [دستگیرى كن] و ولخرجى و اسراف مكن، إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ كَانُواْ إِخْوَانَ الشَّیَاطِینِ وَكَانَ الشَّیْطَانُ لِرَبِّهِ كَفُورًا ﴿۲۷﴾ چرا كه اسراف‌كاران برادران شیطان‌هایند و شیطان همواره نسبت به پروردگارش ناسپاس بوده است.

در حقیقت امام حسن عسگری نیز بر همین اساس در نامه‌ای به یكی از شیعیان او را به توانگری بشارت داده و توصیه كرده‌اند: بر تو با به میانه روی و اعتدال و بر حذر باش از اسراف، زیرا این عمل از كارهای شیطان است.

همچنین روزی پیامبر اكرم (ص) از محلی می‌گذشت، ناگاه حضرت یكی از یاران خود بنام سعد را دید كه در حال وضو گرفتن است، ولی برای این فریضه اسلامی آب زیادی را مصرف می‌كرد، پس حضرت به وی فرمود: ای سعد چرا اسراف می‌كنی؟

سعد گفت: یا رسول‌الله در آب وضو نیز اسراف است؟

و پیامبر پاسخ فرمود: بله اگرچه از آب جاری هم استفاده كنی!

همچنین امام نخست شیعیان در حدیثی می‌فرمایند: هركه ثروتی دارد مبادا آن را تباه كند زیرا صرف كردن بی مورد آن ریخت و پاش و اسراف است، این كار او را بین مردم كوته‌بین بلند آوازه می‌كند، اما در نزد خداوند بی مقدار است.

رسول اكرم نیز در حدیثی دیگر می‌فرمایند: نشانه مصرف چهار چیز است: به كارهای باطل می‌نازد، آنچه را فراخور حالش نیست می‌خورد، در كارهای خیر بی رغبت است و هركس را به او سودی نرساند قبول ندارد.

منابع سرشار اسلامی لبریز از چنین احكام راهگشایی است كه اگر برنامه‌ریزان كشور و طراحان الگوهای مصرف در بخش‌های مختلف بدان رجوع كنند می‌توانند مترقی‌ترین الگوها را نه تنها برای جامعه ایران اسلامی، بلكه برای كل ملت‌های مسلمان و جامعه بشری طراحی كنند.

 
منبع: ایكنا


نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
چهارشنبه 18 مرداد 1396 09:47 ب.ظ
Howdy! I could have sworn I've been to this site before but after
browsing through many of the articles I realized it's new to me.
Nonetheless, I'm definitely pleased I found it and
I'll be book-marking it and checking back frequently!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی