تبلیغات
::وبلاگ قرآنی کوثر::
 
::وبلاگ قرآنی کوثر::
 

امتحان اصل فتن گذاشتن طلا در آتش است تا خوبى آن از ناخوبى آشکار شود (مفردات) در مجمع فرموده: فتنه، امتحان، اختبار، نظیر هم‏اند «فتنت الذهب فى النار» آن وقت گویند که طلا را در آتش براى خالص و ناخالص بودن آن امتحان کنى. [انفال:28].
بدانید که اموال و اولاد شما امتحانى است که به آنها امتحان کرده مى‏شوید تا بدتان از خوبتان روشن شود.

 در المیزان هست: فتنه آن است که به وسیله آن چیزى امتحان شود، به خود امتحان و به لازم امتحان که شدت و عذاب است و به ضلال و شرک که سبب عذاب‏اند، اطلاق مى‏شود، در قرآن در همه این معانى به کار رفته است.

 اینک نگاهى به چند آیه:

 1- [طه:40]. فتون نیز مصدر است به معنى آزمودن آیه درباره موسى «علیه‏السلام» است یعنى: کسى را کشتى تو را از گرفتارى آن نجات دادیم و تو را آزمودیم آزمودن بخصوصى.

 2- [حدید:14]. اگر «فَتَنْتُمْ» را به معنى اولى بگیریم مانعى ندارد راغب گفته: فتن به معنى ادخال انسان در آتش نیز به کار مى‏رود یعنى: اما شما خود را به عذاب افکندید منتظر ماندید و شک کردید. «تَرَبَّصْتُمْ...» ظاهراً تعلیل «فتنتم» است.

 3- [بروج:10]. «فَتَنُوا» در آیه به آتش کشیدن است یعنى: آنان که مردان و زنان مؤمن را به آتش عذاب کردند براى آنهاست عذاب جهنم، ایضاً [ذاریات:13-14]. روزى که بر آتش کشیده شوند. عذابتان را بچشید این آن آست که به آن عجله مى‏کردید. این از موارد استعمال فتنه است.

 4- [صافات:161-163]. «فاتن» اسم فاعل است یعنى آزمایشگر و به فتنه‏انداز ضمیر «علیه» به خدا راجع است یعنى: شما اى مشرکان و معبودهایتان بر خدا (و ضرر دین خدا) به فتنه‏انداز نیستید مگر کسى را که به آتش وارد مى‏شود یعنى فقط مى‏توانید منحرفان را اضلال کنید.

 5- [بقره:191-193-217]. فتنه در لسان این آیات چنانکه گفته‏اند به معنى شرک است. این ظاهراً بدان جهت است که شرک و ضلال سبب دخول در آتش‏اند.

 6- [انفال:25].

 از این آیه با ملاحظه آیات قبل و بعد، به نظر مى‏آید که مقصود آن است: اى اهل ایمان جامعه خویش را پاک کنید، امر به معروف و نهى از منکر کنید، فرمان خدا را اجابت نمائید وگرنه گرفتارى و بلا که در اثر ستم ستمکاران روى آورد همه را خواهد گرفت و مخصوص ظالمان نخواهد بود. مثلا اگر عده‏اى در جامعه به نفع بیگانگان کار کردند در صورت تسلط بیگانه‏ها همه بدبخت خواهند بود. یا اگر چند نفر کشتى را سوراخ کنند عاملین و غیر آنها همه غرق خواهند شد.

 هیچ مانعى ندارد که لا در «لاتُصیبَنَّ» نافیه باشد و آن وصف فتنه است یعنى بپرهیزید از فتنه‏اى که فقط به ظالمان شما نمى‏رسد بلکه عموم را مى‏گیرد و شاید جواب شرط محذوف باشد یعنى «اِنْ اَصابَتْکُمْ لاتُصیبَنَّ الظالَمینَ فَقَطٌ». ظاهراً مراد از فتنه گرفتارى و عذاب دنیوى است چنانکه گفته شد. و اگر شامل آخرت هم باشد قهراً ظالمان در اثر ظلم و دیگران در اثر ترک امر به معروف معذب خواهند بود ولى احتمال اول اصح است هر چند بعضى از بزرگان قبول ندارد.

 ***

 فتنه در قرآن هم به خدا نسبت داده شده و هم به دیگران. مثل [عنکبوت:3]. که درباره امتحان خداست و مثل [نساء:101]. که درباره غیر خداست.

 در قرآن مجید هر آنجا که درباره بشر آمده مراد فتنه مذموم و آزمایش ناهنجار است برخلاف امتحان خدا.

 امتحان خدا یعنى چه؟

 از قرآن مجید به دست مى‏آید که تکالیف الهى و پیش‏آمدهاى روزگار همه امتحان خدائى‏اند و به وسیله آنها خوب و بد از هم جدا شده و خوبان در راه کمال و بدان در راه شقاوت پیش مى‏روند حتى وسائل زندگى نیز از آن جمله است [کهف:7]. با وسائل زندگى نیکوکاران از بدکاران تمیز داده مى‏شوند.

 خیر و شر هر دو امتحان است شاید آمدن آنها عنان زندگى و افعال را عوض کند [اعراف:168].

 ایضاً آیه [انبیاء:35]. در راه رجوع الى اللَّه شر و خیر پیش مى‏آید تا عده‏اى را به راه کمال و گروهى را به راه شقاوت ببرد.

 به ابراهیم «علیه‏السلام» دستور داده مى‏شود: فرزندت را در راه خدا قربانى کن پسر و پدر هر دو به این کار راضى مى‏شوند و چون روشن مى‏گردد که هر دو مطیع و تسلیم امرند جواب مى‏رسد [صافات:106]. دستور ذبح فرزند و اسکان ذریه در سرزمین خشک و تفتیده مکّه و نظائر آنها ظاهراً همان ابتلا و امتحان است که ابراهیم «علیه‏السلام» به امامت رسانید [بقره:124].

 دستورات و تکالیف بر بشر نازل مى‏شود تا بشر را رشد دهند و به طرف کمال برند در نتیجه صادقان از کاذبان جدا مى‏شوند و هر یک راه خویش مى‏گیرند [عنکبوت:2-3].

 دستور جهاد و حمله به دشمن امتحان و اختبار است [محمّد:31].

 و به طور خلاصه با امتحان الهى که همان احکام و پیش‏آمدها و وسائل زندگى است مردم به راه کمال و شقاء مى‏افتند و پیش مى‏روند تا اهل سعادت به سعادت و اهل شقاوت به شقاوت برسند و از هم متمایز گردند. المیزان در ج چهارم ذیل آیه 42 آل عمران در این باره بحث مفصلى دارد که دیدنى است.

نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()


( کل صفحات : 66 )    1   2   3   4   5   6   7   ...   


صفحات جانبی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی